Astronomlar V445 Puppis geliy novasining otilmasida soatiga 32 mln kilometrgacha tezlikda harakatlanayotgan gaz to‘dalarini aniqladi, bu haqda Qirollik astronomiya jamiyati xabar berdi.
V445 Puppis Somon yo‘lidagi tasdiqlangan yagona geliy novasi bo‘lib qolmoqda. Tizim 2000-yil oxirida chaqnagan, shundan keyin zich chang diski uni tashkil etuvchi yulduzlarni yigirma yildan ortiq vaqt yashirib turgan.
Tadqiqotchilar Juda katta teleskopning infraqizil kuzatuvlari, Hubble tasvirlari, Janubiy Afrika katta teleskopining ko‘p yillik spektroskopiyasi va TESS missiyasi fotometriyasini birlashtirdi. Ma’lumotlar oq mitti tashqi vodorod qobig‘ini yo‘qotgan noyob geliy yulduzidan modda tortayotganini tasdiqladi.
Ikki qutbli otilmada kislorodga boy bo‘lishi mumkin bo‘lgan alohida to‘dalar topildi. Ularning tezligi soatiga 20 mln milya, ya’ni taxminan 32 mln kilometrgacha yetadi.
Bu «snaryadlar»ning kelib chiqishi sirligicha qolmoqda. Biz ular chaqnashdan keyin paydo bo‘lgan deb taxmin qilamiz, biroq bunday «snaryadlar» boshqa hech bir nova yulduzida kuzatilmagan — John Mills, Warwick universiteti tadqiqotchisi va doktorant
Kuzatuvlar tizimda modda almashinuvi qayta boshlanganini ham ko‘rsatdi. Tadqiqotchilar bahosiga ko‘ra, ikki yulduz bir-biri atrofida taxminan 3,7 kunda aylanadi — bu avvalgi hisobdan qariyb ikki baravar uzun.
Olimlar geliy ishtirokidagi takroriy chaqnashlar Ia turdagi o‘ta yangi yulduzga olib boruvchi yo‘llardan biri bo‘lishi mumkinligini taxmin qilmoqda. Hozircha bu gipoteza: mualliflar geliy novalari bilan bunday portlashlar o‘rtasidagi bog‘liqlik yana tekshirilishi kerakligini ta’kidladi.
