Texnologiyalar

Xitoyning Shijian-31 sun’iy yo‘ldoshi geostatsionar kamarni 23 kunda kuzatadi

Har bir aylanishda kuzatuv nuqtasi 15,7 darajaga siljiydi, apogey esa qariyb 39 900 km ga yetadi.

2019-yilda Xitoyning Shijian-20 sun’iy yo‘ldoshi uchirilishi, arxiv kontekst surati; unda Shijian-31 ko‘rsatilmagan

Xitoyning Shijian-31 tajriba sun’iy yo‘ldoshi geostatsionar kamarni izchil kuzatish imkonini beradigan noodatiy orbitada harakatlanmoqda, deya SpaceNews xabar berdi. Nashr Integrity ISR va ComSpOC tahlillariga tayangan.

Apparat 16-iyun kuni Xichang kosmodromidan Long March 3B raketasida uchirildi. China Aerospace Science and Technology Corporation uning vazifasini kosmik muhitni o‘rganish deb ta’rifladi va sun’iy yo‘ldosh tasvirlarini e’lon qilmadi.

Shijian-31 taxminan 63,4 daraja qiyalikdagi yuqori elliptik “Molniya” orbitasining bir turidan foydalanadi. Biroq apogey ekvator ustida joylashgani sababli apparat aloqa, televideniye va meteorologik sun’iy yo‘ldoshlar ishlaydigan hududni uzoq vaqt kuzata oladi.

Aylanish davri taxminan 12,5 soatni tashkil etadi. Har bir aylanishda kuzatuv nuqtasi uzunlik bo‘yicha qariyb 15,7 darajaga siljiydi va shu tariqa geostatsionar kamarni taxminan 23 kunda to‘liq aylanib chiqadi. Apogey qariyb 39 900 km, kamarning balandligi esa taxminan 35 786 km.

“SJ-31 yordamida Xitoy kosmik operatorlari orbital mexanika bo‘yicha mahorat va katta ijodkorlikni namoyish etdi”, — deyiladi Integrity ISR xabarida.

Shijian-31ni Yerdan kuzatish qiyin bo‘ladi: uning perigeyi 2 000 km dan biroz pastda, geostatsionar orbitadagi inspektor apparatlardan esa minglab kilometr uzoqda joylashadi. Integrity ISR hisobiga ko‘ra, perigeyda qariyb 50 m/s teskari impuls apogeyni taxminan 36 671 km gacha tushirib, sun’iy yo‘ldoshni geostatsionar kamar hududidan bevosita o‘tkazishi mumkin.

“Missiya juda noodatiy va ma’lumot cheklanganligi sababli uni tavsiflash qiyin. SJ-31 orbitada atigi bir oycha bo‘ldi, shuning uchun vaqt o‘tishi bilan uning xatti-harakati yoki faoliyati ko‘proq tafsilotlarni ochishi mumkin”, — Secure World Foundation vakili Victoria Samson.

Mutaxassislar missiyani inspektor sun’iy yo‘ldoshlar va geostatsionar orbitadagi vaziyatni doimiy kuzatishga qiziqish ortib borayotganining bir qismi sifatida ko‘rmoqda. Shijian-31 foydali yukining vazifasi va keyingi manevrlari hozircha ommaga oshkor etilmagan.

Ruslan GainullinКорреспондент